کدام کالاها مشمول تعرفههای جدید آمریکا میشوند؟
این تعرفهها که در اواخر ماه ژوئیه اعلام شد عوارض مضاعف ۵۰ درصدی را بر فهرست بلندی از کالاهای کانادایی تحمیل میکند. اقلام مشمول این عوارض شامل شراب، چوب هاکی، سیمان، عسل طبیعی، اسانس و شمع است. این تعرفهها همچنین محصولات گوناگون کاغذی، منسوجات و کالاهای الکترونیکی را در بر میگیرد. کاخ سفید در آن زمان اعلام کرد برخی بخشها و کالاها از جمله انرژی، پتاس و ماهی معاف خواهند بود. بر خلاف عوارض پیشین، این دور تازه از تعرفهها صادرات منطبق با پیمان تجاری آمریکا-مکزیک-کانادا (USMCA) را معاف نمیکند.
با این همه تعرفههای وضعشده بر حدود ۲۰ میلیارد دلار واردات تنها بخش کوچکی — حدود ۵ درصد — از کل خریدهای آمریکا از همسایۀ شمالیاش را شامل میشود. آمریکا در سال ۲۰۲۵ معادل ۳۸۳ میلیارد دلار کالا از کانادا وارد کرد.
به گفتۀ کاخ سفید کالاهایی مانند فولاد، آلومینیوم، قطعات خودرو و الوار که پیشتر بر پایۀ تدابیر امنیت ملی مشمول تعرفه شده بودند هدف این دور تازه قرار نمیگیرند. با این حال ترامپ پس از به بنبست رسیدن مذاکرات تهدیدهای خود علیه کانادا را تشدید کرد و گفت از ۱ ژانویه تعرفۀ ۵۰ درصدی دیگری نیز بر فولاد، خودرو و قطعات خودروی این کشور وضع خواهد کرد.
علت شکست مذاکرات
گفتوگوهای میان دو کشور تا پیش از این مثبت به نظر میرسید و سبب شد ترامپ مهلت اولیۀ اجرای تعرفهها را تمدید کند. با وجود این جیمیسون گریر، نمایندۀ تجاری آمریکا، به خبرنگاران گفت این مذاکرات جمعهشب شکست خورد؛ هرچند به توصیف او دولت آمریکا تمایل داشت «بهترین رفتار» را در قیاس با هر شریک تجاری بزرگ دیگر در قبال کانادا داشته باشد.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، گفت آمریکا در روزهای اخیر شروط تازهای پیشنهاد کرد که دستیابی به توافق را ناممکن ساخت. او جزئیاتی ارائه نداد اما گفت این شروط مواردی چون نحوۀ برخورد با برخی انواع خودرو، محدودیت در توانایی کانادا برای ورود به سایر پیمانهای تجاری و نقض فرهنگ و حاکمیت کانادا را در بر میگرفت.
کارنی گفت این شروط «غیراقتصادی و غیرمنصفانه بودند، منافع خالص کانادا را تضعیف میکردند و قابلیت اتکای هرگونه توافقی را زیر سؤال میبردند».
کاخ سفید به درخواستها برای اظهار نظر دربارۀ سخنان کارنی پاسخ نداد.
پاسخ تلافیجویانۀ کانادا
کارنی گفت کانادا تعرفههای تلافیجویانۀ متناظر و دلار در برابر دلار بر آمریکا وضع خواهد کرد و برای کارگران آسیبدیدۀ کانادایی نیز حمایتهایی در نظر خواهد گرفت. او گفت کالاهای آمریکایی مشمول تعرفه در بخشهایی مانند فولاد، لبنیات، لوازم خانگی، تجهیزات کشاورزی، کاغذ و لوازم الکترونیکی متمرکز خواهد بود.
او گفت جزئیات کامل در روزهای آینده اعلام میشود و تعرفهها از ۸ سپتامبر به اجرا درمیآید.
نخستوزیر کانادا در پاسخ به پرسش خبرنگاری دربارۀ اینکه آیا کانادا وارد یک جنگ تجاری میشود گفت: «وقتی به شما حمله میشود در جنگ هستید. به ما حمله شده است».
انگیزۀ ترامپ از وضع تعرفهها
کاخ سفید اعلام کرد این تعرفهها در واکنش به اقداماتی وضع شده است که واشنگتن آنها را تبعیض کانادا علیه کالاهای آمریکایی توصیف میکند؛ از جمله سیاستهایی که شرکتها را به سرمایهگذاری در تولید خودرو در کانادا ملزم میکند و ممنوعیتهایی که برخی استانهای کانادا برای محصولات الکلی آمریکا وضع کردهاند.
دو کشور ماههاست تعرفههای متقابلی علیه یکدیگر اعمال میکنند. ترامپ سال گذشته به دلیل نقش ادعایی کانادا در تجارت فنتانیل عوارض اضطراری بر این کشور وضع کرد؛ هرچند دیوان عالی بعداً آن تعرفهها را غیرقانونی دانست. او همچنین بر فولاد، آلومینیوم، قطعات خودرو و الوار کانادا به دلایل امنیت ملی مالیات بسته است.
بسیاری از تعرفههای متقابل کانادا از آن زمان لغو شده است؛ هرچند چندین استان این کشور ممنوعیتهای تلافیجویانه علیه شراب و نوشیدنیهای الکلی آمریکا را حفظ کردهاند.
آیا ترامپ اختیار قانونی برای وضع عوارض تازه را دارد؟
ترامپ به مادۀ ۳۳۸ قانون تجارت ۱۹۳۰ تکیه کرده است که بخشی کمکاربرد از قوانین تجاری آمریکاست. کارشناسان میگویند این قانون به رئیسجمهور اجازه میدهد بر کشورهایی که علیه شرکتهای آمریکایی تبعیض قائل میشوند عوارض وضع کند؛ اما هرگز برای توجیه تعرفهها استفاده نشده است و میتواند چالشهای حقوقی به همراه داشته باشد.
این قانون نگارشی نسبتاً کلی دارد و به نظر میرسد اختیارات گستردهای به رئیسجمهور میدهد. از همین رو برخی وکلای تجارت معتقدند ترامپ در اعمال این عوارض ممکن است در قیاس با تعرفههای فراگیر جهانی که دیوان عالی در ماه فوریه لغو کرد موفقتر باشد. با وجود این چالشهای حقوقی علیه عوارض جدید میتواند به ماهها بلاتکلیفی بیشتر برای کسبوکارها و مصرفکنندگان منجر شود.
